Ambacht & Restauratie
Ambacht & Restauratie

Herengracht (II), Amsterdam

In 1734 werd op een dubbele kavel uit de derde uitleg van Amsterdam een nieuw dubbel woonhuis gebouwd. Jan van Logteren tekende voor het ontwerp in Lodewijk XIV-stijl van het decoratieprogramma in stuc. Een kleine 70 jaar later werd de gang deels gemoderniseerd, samen met de voorgevel, in Lodewijk XVI-stijl

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Schade als gevolg van Lekkage

Helaas kon een langdurige lekkage voor schade zorgen aan het plafond van het tussenlid, tussen de gang en het trappenhuis. Vanwege de aanwezigheid van afsluitende lagen latex werd de lekkage pas ontdekt toen het voor een deel van het plafond eigenlijk al te laat was. Een groot deel van het stucwerk bleek aangetast.

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Conserveren en reconstrueren

Het middenstuk kon worden geconserveerd, losse stukken opnieuw bevestigd. De oude, rotte rieten drager is vervangen door nieuw riet. Vervolgens is het riet vertind en uitgeraapt. De mortel is gebaseerd op petrografische analyse, die met slijpplaatjes uit het Erfgoedlab, is onderzocht door een gesteente-expertisebureau. Ook de pleisterlaag en het nieuw te trekken lijstwerk.

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Verf verwijderen

De lekkage had tegelijkertijd als gevolg dat verflagen plaatselijk onthechtten, ook onderling tussen de meerdere schilderbeurten vanaf ca. 1790. Dit hield impliciet in dat alle verflagen van het middenstuk moesten worden verwijderd voor een evenwichtig beeld. Bijkomend voordeel is natuurlijk wel dat de details weer mooi in het zicht komen.

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Bouwhistorie in een stucplafond

Het plafond heeft vaker te lijden gehad, zo blijkt uit herstellingen met steengaas enerzijds, en groene, vochtbestendige gipsplaat anderzijds. Niet waardevolle herstellingen zijn verwijderd en ook hier is zoals in het verleden weer riet toegepast. Afgebroken stukjes van de ornamentiek zijn gecodeerd en later terug gelijmd met caseïnelijm.

Onder het Lodewijk XVI-lijstwerk kwamen de oude ontwerptekeningen uit 1734 in het zicht! Hoe het plafond er in 1734 uitzag...

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVIRestauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Niet alleen het stucwerk bleek verzakt, op sommige plaatsen ook het rachelwerk van brede planken. Het fixeren van een plank boven het middenornament was een huzarenstukje

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI

Alsof er niets is gebeurd

Gelukkig werd de relatief kleine schadeplek voor wat betreft het risico goed onderkend door een schilder en een aannemer. De situatie was hachelijk en hield het risico in dat er meer van het historische stucwerk zou kunnen vallen. Na vier weken werk lijkt er niet veel gebeurd, maar soms is er meer aan de hand dan u zou verwachten. Neem bij twijfel altijd contact op!!

Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI
Restauratie lekkage stucwerk ornamenten verf verwijderen riet drager vertinnen raaplaag pleisteren lijsten trekken conservering Lodewijk XIV XVI